Nang vùng hàm mặt là một trong những bệnh lý răng hàm thường gặp, tuy nhiên nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi đã đạt kích thước lớn hoặc tình cờ qua phim X-quang. Ca bệnh dưới đây do TS.BS. Đặng Triệu Hùng trực tiếp thực hiện là một ví dụ điển hình: bệnh nhân cùng lúc có nang thân răng khôn ngầm số 48 và nang quanh chóp răng 27. Đây là tình huống lâm sàng hiếm gặp, đòi hỏi chẩn đoán chính xác và kỹ thuật phẫu thuật cẩn trọng để bảo tồn cấu trúc giải phẫu quan trọng.

Nội dung bài viết
Thông tin bệnh nhân
Bệnh nhân N.Q.H, nam, 52 tuổi, sức khỏe ổn định, không có bệnh lý toàn thân. Trong một lần kiểm tra tại bệnh viện, bệnh nhân phát hiện nang vùng hàm dưới và đã chủ động tìm đến TS.BS. Đặng Triệu Hùng để thăm khám, tư vấn và điều trị.
Người bệnh lo lắng nang có thể phát triển gây tiêu xương, ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai và chèn ép dây thần kinh răng dưới. Đồng thời, bệnh nhân cũng e ngại biến chứng tê môi – cằm thường gặp trong phẫu thuật răng khôn ngầm.
Khám và chẩn đoán
- Khám lâm sàng: răng 27 đã điều trị tủy, bọc sứ, không ghi nhận sưng đau; các răng khác bình thường.
- Hình ảnh X-quang:
Răng 48 mọc ngầm, nang bao quanh thân răng kích thước 19 × 10 × 15 mm, ranh giới rõ, sát ống thần kinh răng dưới.

Hình ảnh răng 48 mọc ngầm
Răng 27 có tổn thương quanh chóp, hình ảnh điển hình của nang quanh chóp.

Hình ảnh răng 27 có tổn thương quanh chóp
Chẩn đoán xác định: nang thân răng 48 và nang quanh chóp răng 27.
Kế hoạch và phẫu thuật điều trị
TS.BS. Đặng Triệu Hùng đưa ra phác đồ:
- Nhổ răng 48 ngầm và bóc tách toàn bộ nang thân răng.
- Nhổ răng 27 và loại bỏ nang quanh chóp.
Quá trình phẫu thuật được tiến hành tỉ mỉ:
- Với răng 48: rạch vạt, mở cửa sổ xương tối thiểu, nhổ theo kỹ thuật chia thân – chân răng, bóc tách nang cẩn thận nhằm bảo tồn ống thần kinh răng dưới.
- Với răng 27: nhổ răng đã điều trị tủy và bóc tách hoàn toàn nang quanh chóp.
- Vết thương được khâu đóng bằng chỉ tự tiêu, kiểm soát chảy máu và hướng dẫn bệnh nhân chăm sóc hậu phẫu.
Kết quả theo dõi
Sau 1 tuần, vết thương liền tốt, không ghi nhận sưng đau bất thường, bệnh nhân không bị tê bì môi – cằm. Người bệnh hài lòng với kết quả phẫu thuật, yên tâm vì nang đã được xử lý triệt để và không để lại biến chứng.
Thảo luận chuyên môn
- Về nang thân răng: theo y văn, nang thân răng chiếm khoảng 15–20% các nang vùng hàm mặt, thường gặp ở răng khôn hàm dưới mọc ngầm. Đặc điểm hình ảnh là khối thấu quang bao quanh thân răng, ranh giới rõ, có thể gây tiêu xương hoặc làm thay đổi vị trí răng lân cận.
Theo y văn, nang thân răng thường phát triển âm thầm, ít biểu hiện lâm sàng cho đến khi đạt kích thước lớn hoặc được phát hiện tình cờ trên phim X-quang. Các dấu hiệu thường gặp khi nang đã phát triển đáng kể bao gồm:
- Phồng xương: có thể gây biến dạng khuôn mặt nhưng thường không đau nhức.
- Lung lay răng kế cận: do mất nâng đỡ xương quanh răng hoặc cản trở quá trình mọc răng vĩnh viễn/răng sữa không rụng.
- Tê môi dưới: khi nang chèn ép vào ống thần kinh răng dưới.
- Sưng đau và nhiễm trùng thứ phát: khi nang bị bội nhiễm.
Trường hợp bệnh nhân N.Q.H, khối nang thân răng 48 có kích thước lớn (19 × 10 × 15 mm) nhưng không gây phồng xương và không biểu hiện triệu chứng lâm sàng rõ ràng, điều này hoàn toàn phù hợp với đặc điểm “âm thầm” của nang thân răng đã được mô tả trong y văn. Tổn thương chỉ được phát hiện khi bệnh nhân chụp X-quang toàn cảnh, nhấn mạnh vai trò quan trọng của cận lâm sàng trong chẩn đoán bệnh lý dạng nang vùng hàm mặt.
Điểm cần lưu ý ở ca bệnh này là nang phát triển sát ống thần kinh răng dưới nhưng chưa gây biểu hiện tê môi dưới. Đây là giai đoạn thuận lợi để can thiệp phẫu thuật, giúp loại bỏ tổn thương trước khi xuất hiện biến chứng thần kinh cảm giác hay phồng xương biến dạng khuôn mặt.
- Về nang quanh chóp: là loại nang thường gặp nhất (chiếm 50–70% các nang vùng hàm mặt), xuất phát từ viêm mạn tính quanh chóp răng hoại tử tủy hoặc đã điều trị nội nha thất bại. Ca bệnh này minh họa mối liên hệ chặt chẽ giữa điều trị tủy và bệnh lý nang quanh chóp nếu không kiểm soát được nhiễm khuẩn.
- Về nguy cơ phẫu thuật: nang thân răng 48 tiếp xúc trực tiếp với ống thần kinh răng dưới. Theo nhiều nghiên cứu (Koivisto et al., 2014), tỷ lệ biến chứng thần kinh sau nhổ răng khôn ngầm khoảng 0,5–5%. Ca bệnh này đòi hỏi thao tác cực kỳ cẩn trọng để tránh tổn thương thần kinh. Kết quả không có biến chứng thần kinh cho thấy việc lập kế hoạch và kỹ thuật phẫu thuật đã được thực hiện thành công.
Ý nghĩa lâm sàng: đây là một minh chứng cho tầm quan trọng của chẩn đoán hình ảnh sớm, cũng như việc đánh giá chính xác mối liên hệ giữa nang và cấu trúc giải phẫu quan trọng (ống thần kinh, xoang hàm).
Kết luận
Đây là một ca bệnh hiếm gặp với sự xuất hiện đồng thời của nang thân răng và nang quanh chóp. Dưới sự điều trị của TS.BS. Đặng Triệu Hùng, phẫu thuật đã thành công, loại bỏ toàn bộ tổn thương, phục hồi chức năng và thẩm mỹ cho bệnh nhân mà không để lại biến chứng.

TS.BS. Đặng Triệu Hùng đang tư vấn cho bệnh nhân
Bài học kinh nghiệm từ ca này:
- Hình ảnh X-quang đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và lập kế hoạch.
- Phẫu thuật bóc tách nang cần thực hiện thận trọng, đặc biệt với nang sát thần kinh.
- Việc theo dõi hậu phẫu là cần thiết để kiểm soát biến chứng và ngăn ngừa tái phát.
Ca bệnh này góp phần bổ sung minh chứng cho hiệu quả của việc phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị triệt để các nang vùng hàm mặt, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của phẫu thuật viên trong việc xử lý an toàn các ca khó liên quan đến cấu trúc giải phẫu quan trọng.

Nha khoa Herident sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm
Và hiện nay, nha khoa Herident sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm và được đào tạo bài bản, có khả năng xử trí an toàn những ca phức tạp liên quan đến cấu trúc giải phẫu quan trọng. Với sự kết hợp giữa kỹ năng lâm sàng và trang thiết bị hiện đại, Herident luôn mang đến kết quả điều trị tối ưu, đảm bảo cả sức khỏe và thẩm mỹ cho khách hàng.
Các bài viết liên quan
Trẻ em nên chỉnh nha ở độ tuổi nào? Vì sao giai đoạn 6 – 11 tuổi là thời điểm vàng bố mẹ không nên bỏ lỡ
Nhiều phụ huynh chỉ nghĩ đến chỉnh nha khi con đã mọc gần đủ răng vĩnh viễn hoặc khi răng đã lệch rõ. Tuy nhiên với chuyên khoa chỉnh nha,…
Xem thêmAbutment là gì? Vì sao lại quan trọng trong cấy ghép Implant?
Trong cấy ghép Implant, nhiều khách hàng thường chỉ quan tâm đến trụ Implant mà quên mất một bộ phận rất quan trọng khác là Abutment. Trên thực tế, đây…
Xem thêmMòn cổ răng: Đừng chủ quan với những khuyết nhỏ ở chân răng
Mòn cổ răng là tình trạng mất mô cứng ở vùng sát nướu, thường gặp ở mặt ngoài răng. Nhiều người chỉ xem đây là một “khuyết nhẹ” ở chân…
Xem thêmHàm duy trì là gì? Vì sao niềng xong vẫn phải đeo hàm duy trì?
Sau khi tháo niềng, nhiều khách hàng thường nghĩ rằng hành trình chỉnh nha đã hoàn toàn kết thúc. Tuy nhiên, thực tế đây mới là giai đoạn rất quan…
Xem thêmSo sánh 3 dòng Implant Hàn Quốc, Mỹ và Thụy Sĩ: Đâu là lựa chọn phù hợp dành cho bạn?
Mất răng không chỉ ảnh hưởng đến ăn nhai mà còn làm giảm thẩm mỹ, tiêu xương hàm và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe răng miệng. Chính vì…
Xem thêmTại sao ghép xương răng bài bản vẫn có thể thất bại?
Ghép xương răng là kỹ thuật phức tạp nhằm bổ sung xương tự thân hoặc nhân tạo vào vùng xương hàm bị tiêu biến, tạo điều kiện lý tưởng để…
Xem thêm